ต้อหิน ตรวจความดันตาและติดตามการรักษา

ต้อหินคืออะไร และทำไมจึงอันตราย

ต้อหินคือกลุ่มโรคที่ทำให้ขั้วประสาทตาถูกทำลายอย่างค่อยเป็นค่อยไป โดยปัจจัยสำคัญที่สุดคือความดันภายในลูกตาที่สูงเกินกว่าที่เส้นประสาทจะทนได้ เมื่อเส้นใยประสาทตาตายลงทีละเส้น ลานสายตาก็จะหายไปทีละส่วน

สิ่งที่ทำให้ต้อหินอันตรายกว่าโรคตาอื่นคือ มันเริ่มทำลายลานสายตาจากด้านข้างเข้ามาหาตรงกลาง คนไข้จึงยังมองตรงกลางได้ชัดเจนอยู่นาน และไม่รู้ตัวว่าเสียการมองเห็นไปแล้ว กว่าจะรู้ตัวก็มักเหลือลานสายตาแคบเหมือนมองผ่านท่อ และการมองเห็นที่หายไปแล้วเรียกคืนไม่ได้เลย

ใครเสี่ยงเป็นต้อหิน

• ผู้ที่อายุ 40 ปีขึ้นไป และความเสี่ยงเพิ่มขึ้นตามอายุ
• มีคนในครอบครัวสายตรงเป็นต้อหิน
• ผู้ป่วยเบาหวานและความดันโลหิตสูง
• ผู้ที่สายตาสั้นมากหรือสายตายาวมาก
• เคยได้รับอุบัติเหตุที่ดวงตา
• ใช้ยาสเตียรอยด์ต่อเนื่อง ทั้งชนิดหยอดตา กิน หรือทา

ตรวจต้อหินตรวจอะไรบ้าง

1. วัดความดันลูกตา — ค่าพื้นฐานที่ใช้ประเมินความเสี่ยงและติดตามผลการรักษา
2. ตรวจขั้วประสาทตา — ดูว่าขั้วประสาทตาถูกกดเบียดจนบุ๋มลงผิดปกติหรือยัง ซึ่งเป็นหลักฐานที่ตรงที่สุดของความเสียหาย
3. ตรวจมุมตาและช่องหน้าลูกตา — เพื่อแยกว่าเป็นต้อหินชนิดมุมเปิดหรือมุมปิด เพราะรักษาต่างกัน
4. ตรวจลานสายตาเมื่อจำเป็น — เพื่อดูว่าลานสายตาหายไปแล้วมากน้อยแค่ไหน

แนวทางการรักษาและการติดตาม

เป้าหมายของการรักษาคือ ลดความดันลูกตาให้อยู่ในระดับปลอดภัย เพื่อหยุดการทำลายขั้วประสาทตา ไม่ใช่การทำให้การมองเห็นกลับมาดีขึ้น การรักษาส่วนใหญ่เริ่มจากยาหยอดตาลดความดันลูกตาซึ่งต้องใช้ต่อเนื่องทุกวัน บางรายอาจต้องใช้เลเซอร์หรือผ่าตัดร่วมด้วยหากยาคุมความดันไม่อยู่

การติดตามระยะยาวคือหัวใจของการรักษาต้อหิน แพทย์จะนัดตรวจความดันลูกตาและขั้วประสาทตาเป็นระยะ เพื่อดูว่าที่รักษาอยู่ยังคุมอยู่หรือไม่ ที่เพชรบูรณ์คลินิก อ.เมืองเพชรบูรณ์ เราดูแลผู้ป่วยต้อหินแบบติดตามต่อเนื่อง ซึ่งสะดวกกว่าสำหรับผู้สูงอายุ และคนที่ต้องเดินทางมาตรวจซ้ำหลายครั้งต่อปี

ข้อควรระวังที่พบบ่อยที่สุด

• หยุดยาหยอดเองเพราะรู้สึกว่ายังมองเห็นดี — เป็นสาเหตุอันดับหนึ่งที่ทำให้ต้อหินแย่ลง เพราะความเสียหายเกิดโดยไม่มีอาการ
• ซื้อยาหยอดตาที่มีสเตียรอยด์มาใช้เองต่อเนื่อง — ทำให้ความดันลูกตาสูงขึ้นและกระตุ้นต้อหินได้
• เข้าใจว่าต้อหินคือต้อกระจกชนิดหนึ่ง — เป็นคนละโรคกันโดยสิ้นเชิง ต้อกระจก ผ่าตัดแล้วกลับมาเห็นชัดได้ แต่ต้อหินหยุดได้อย่างเดียว เรียกคืนไม่ได้
• ปวดตารุนแรงเฉียบพลัน — อาจเป็นต้อหินเฉียบพลันซึ่งเป็นภาวะฉุกเฉิน ต้องพบแพทย์ทันที